TỌA ĐÀM TRAO ĐỔI NGUY CƠ THIẾU HỤT NGUỒN NƯỚC CẤP CHO SINH HOẠT, SẢN XUẤT DO ẢNH HƯỞNG CỦA EL NIÑO VÀ GIẢI PHÁP ỨNG PHÓ

Vừa qua ngày 25/09/2026, Cục Quản lý tài nguyên nước phối hợp cùng Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng tổ chức Tọa đàm trao đổi nguy cơ thiếu hụt nguồn nước cấp cho sinh hoạt, sản xuất do ảnh hưởng của El Niño và Giải pháp ứng phó. Chương trình diễn ra tại Hội trường Văn phòng Công ty Cổ phần Cấp nước Bà Rịa – Vũng Tàu (BWACO).

Tọa đàm do ông Châu Trần Vĩnh – Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì; với sự tham dự của đại diện Cục Quản lý tài nguyên nước, Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh và TP. Đồng Nai, các đơn vị quản lý vận hành hồ chứa thủy lợi, thủy điện cùng các Công ty cấp nước. Nội dung trao đổi tập trung vào diễn biến nguồn nước, nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn, ô nhiễm và phương án bảo đảm cấp nước an toàn trong mùa khô 2026–2027.

  Ông Châu Trần Vĩnh – Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tọa đàm

Tại Tọa đàm, đại diện Cục Quản lý Tài nguyên nước đã trình bày nhận định sơ bộ nguy cơ thiếu hụt nguồn nước cấp cho sinh hoạt, sản xuất do ảnh hưởng của El Niño khu vực TP. Hồ Chí Minh và TP. Đồng Nai. Theo số liệu từ tháng 7 đến tháng 9/2026, dòng chảy đến nhiều hồ chứa lớn trên lưu vực sông Đồng Nai thấp hơn trung bình nhiều năm từ 8,4% đến 50%. Dự báo đến tháng 2/2027, tổng lượng dòng chảy đến các hồ trên lưu vực sông Sài Gòn – Đồng Nai có thể thấp hơn trung bình nhiều năm từ 15% đến 30%. Trong khi đó, nguồn nước mặt phục vụ cấp nước sinh hoạt phụ thuộc nhiều vào khả năng tích trữ, điều tiết của các hồ Trị An, Dầu Tiếng, Sông Ray và Đá Đen.

Đối với khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu trước đây, hồ Sông Ray và hồ Đá Đen giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảm nguồn nước thô phục vụ cấp nước. Hồ Đá Đen tiếp nhận nguồn nước bổ trợ trực tiếp từ hồ Sông Ray, do đó việc duy trì lượng nước tích trữ và bảo vệ chất lượng nước ở cả hai hồ có ý nghĩa đối với hoạt động cấp nước trong khu vực. Từ việc đánh giá nguy cơ, Cục Quản lý tài nguyên nước đề xuất chủ động tích nước, vận hành hồ chứa linh hoạt, ưu tiên cấp nước sinh hoạt và tăng cường kiểm soát các nguồn thải trên lưu vực hồ.

Ông Phạm Tấn Luận – Phó Tổng Giám đốc BWACO chia sẻ tại tọa đàm

Phát biểu tại tọa đàm, ông Phạm Tấn Luận – Phó Tổng Giám đốc BWACO – chia sẻ kinh nghiệm từ đợt thiếu nước năm 2020. Ở thời điểm thấp nhất, hồ Sông Ray chỉ còn 9,5 triệu m³ và hồ Đá Đen còn 8,8 triệu m³. Khi mực nước hồ Sông Ray xuống thấp, việc bổ cập nước về hồ Đá Đen phải tạm ngưng, gây khó khăn cho công tác cân đối, điều tiết nguồn nước. Từ thực tế này, BWACO cho rằng các phương án ứng phó cần được chuẩn bị ngay khi nguồn nước còn thuận lợi. Bên cạnh nguy cơ thiếu nước, BWACO đặc biệt quan tâm đến chất lượng nguồn nước. Khi nguồn nước suy giảm, khả năng pha loãng và tự làm sạch của nguồn nước có thể giảm; nếu xảy ra ô nhiễm, việc xử lý và duy trì cấp nước an toàn sẽ thêm khó khăn. Công ty đề xuất tăng cường chia sẻ dữ liệu và cảnh báo sớm; phối hợp điều tiết giữa các hồ chứa, đơn vị khai thác và doanh nghiệp cấp nước; đồng thời rà soát các kịch bản thiếu nước, ô nhiễm và phương án quan trắc, tích trữ nguồn nước. BWACO cũng kiến nghị quan tâm thúc đẩy dự án hồ Sông Ray 2 nhằm tăng nguồn dự trữ lâu dài cho khu vực.

Ông Nguyễn Hữu Khánh Ngọc – Giám đốc Công ty Thủy điện Trị An trình bày tại Tọa đàm

Tại phần thảo luận, các đơn vị quản lý công trình thủy lợi, thủy điện và cấp nước trao đổi kinh nghiệm ứng phó khi nguồn nước thiếu hụt, ô nhiễm hoặc bị xâm nhập mặn. ông Nguyễn Hữu Khánh Ngọc – Giám đốc Công ty Thủy điện Trị An đã chia sẻ bài toán nan giải trong việc cân đối giữa yêu cầu vận hành điều tiết xả lũ, bảo đảm tuyệt đối an toàn công trình với nhiệm vụ tích nước dự phòng cho mùa cạn kiệt. Về phía cơ quan địa phương, Chị Trần Ngọc Thanh – Phó Phòng Tài nguyên nước, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh đề nghị các kịch bản nguồn nước thời gian tới phải được tích hợp đồng bộ vào kế hoạch cấp nước an toàn.

Kết luận tọa đàm, ông Châu Trần Vĩnh – Cục trưởng Cục Quản lý Tài nguyên nước nhấn mạnh yêu cầu phải chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang quản trị rủi ro chủ động, phòng ngừa từ sớm, từ xa. Trong bối cảnh thời gian tích nước cho mùa cạn không còn nhiều, các địa phương và đơn vị quản lý, vận hành cần phối hợp chặt chẽ, cùng hành động, khẩn trương xây dựng phương án vận hành linh hoạt đối với các hồ chứa thuộc thẩm quyền; theo dõi sát diễn biến thời tiết và các dự báo, cảnh báo về El Niño, mưa, lũ để chủ động tích nước sớm;  rà soát, điều chỉnh chế độ cấp và xả theo nhu cầu thực tế, ưu tiên lượng nước tiết kiệm được để tích trữ, kiên quyết bảo đảm nguồn nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất trong suốt mùa khô 2026–2027.